Opel
![]() | |
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Siedziba | |
Data założenia |
21 stycznia 1862 |
Forma prawna | |
Prezes | |
Udziałowcy |
Stellantis (100%) |
Zatrudnienie |
37 000 (wrzesień 2017) |
Strona internetowa |
Opel Automobile GmbH – niemiecki producent samochodów osobowych, sportowych i dostawczych z siedzibą w Rüsselsheim am Main działający od 1862 roku[1]. Wchodzi w skład międzynarodowego koncernu Stellantis.
Historia i geneza[edytuj | edytuj kod]
W 1862 roku niemiecki przemysłowiec Adam Opel w swojej rodzinnej miejscowości Rüsselsheim skonstruował swoją pierwszą maszynę do szycia. Za oficjalny dzień rozpoczęcia działalności przedsiębiorstwa uważa się 21 stycznia 1862 roku. W 1884 roku rozpoczęto prace nad konstrukcją pierwszego, własnego roweru, który ostatecznie wprowadzony został do produkcji w 1886 roku. W 1895 roku po śmierci założyciela przedsiębiorstwa, kierownictwo przejęła żona Adama Opla wraz z pięcioma synami, którzy zwrócili uwagę na szybko rozwijający się przemysł samochodowy[2].
![](http://webcf.waybackmachine.org/web/20240108195326im_/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/OpelLutzmann.jpg/220px-OpelLutzmann.jpg)
![](http://webcf.waybackmachine.org/web/20240108195326im_/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Opel-Doktorwagen_Phaeton%2C_1909%2C_1.jpeg/220px-Opel-Doktorwagen_Phaeton%2C_1909%2C_1.jpeg)
![](http://webcf.waybackmachine.org/web/20240108195326im_/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/Oldtimer_Show_2007_-_033.jpg/220px-Oldtimer_Show_2007_-_033.jpg)
![](http://webcf.waybackmachine.org/web/20240108195326im_/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Opel_Kadett_A%2C_Bj._1964_%282011-07-02%29.jpg/220px-Opel_Kadett_A%2C_Bj._1964_%282011-07-02%29.jpg)
![](http://webcf.waybackmachine.org/web/20240108195326im_/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Opel_Ascona_1.6_S_%289042070597%29.jpg/220px-Opel_Ascona_1.6_S_%289042070597%29.jpg)
![](http://webcf.waybackmachine.org/web/20240108195326im_/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/Opel_Astra_H_1.6_Twinport_front_20100509.jpg/220px-Opel_Astra_H_1.6_Twinport_front_20100509.jpg)
![](http://webcf.waybackmachine.org/web/20240108195326im_/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Opel_Insignia_front_20100516.jpg/220px-Opel_Insignia_front_20100516.jpg)
![](http://webcf.waybackmachine.org/web/20240108195326im_/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Opel_Zafira_Tourer_2.0_CDTI_Innovation_%28C%29_%E2%80%93_Frontansicht%2C_23._Mai_2013%2C_Heiligenhaus.jpg/220px-Opel_Zafira_Tourer_2.0_CDTI_Innovation_%28C%29_%E2%80%93_Frontansicht%2C_23._Mai_2013%2C_Heiligenhaus.jpg)
W 1899 roku podpisana została umowa z Friedrichem Lutzmannem – producentem podwozi z Dessau. W tym samym roku ruszyła produkcja pierwszego samochodu osobowego marki Opel o nazwie System Lutzmann, który napędzany był silnikiem spalinowym o mocy 4 KM, który maksymalnie rozpędzić się mógł do prędkości 20 km/h. Wyprodukowanych zostało 11 egzemplarzy pojazdu[2].
W 1901 roku podpisana została umowa z francuskim konstruktorem Alexandrem Darracq, która zaowocowała powstaniem modelu 9PS. Rok później podczas targów motoryzacyjnych w Hamburgu zaprezentowano model 10/12PS[2]. W 1903 roku z fabryki wypuszczony zostaje samochód napędzany spalinowym, czterocylindrowym silnikiem oraz rozpoczęto produkcję motocykli. Pierwszy z nich wyposażony został w silnik o mocy 2 KM[2].
W 1909 roku zaprezentowany został model 4/8PS znany potocznie jako „Doktorwagen”, który napędzany był czterocylindrowym silnikiem spalinowym o pojemności 1128 cm³ i mocy 8 KM. W 1912 roku w wyniku pożaru spłonęła fabryka maszyn do szycia w Rüsselsheim. Na zgliszczach spalonej fabryki odbudowany został zakład koncentrujący się na produkcji pojazdów. Z uwagi na wybuch I wojny światowej przedsiębiorstwo skoncentrowało się na produkcji pojazdów ciężarowych, ale nie zaprzestało całkowicie produkcji aut osobowych, dzięki czemu zaprezentowano model 18/50PS, który napędzał pierwszy w historii przedsiębiorstwa sześciocylindrowy silnik spalinowy o pojemności 4,7 l. Po zakończeniu działań wojennych produkcję skoncentrowano na motocyklach oraz wznowiona została produkcja rowerów[2].
General Motors[edytuj | edytuj kod]
Pierwszym powojennym pojazdem przedsiębiorstwa był model 8/25PS, którego prezentacja miała miejsce w 1921 roku. Był to pierwszy model przedsiębiorstwa produkowany seryjnie, na taśmie, podobnie jak w amerykańskim koncernie Ford Motor Company. W tym samym czasie zbudowany został model 4/12PS, którego masowa produkcja sprawiła, że auto dzięki niskiej cenie trafić mogło do szerszego grona klientów.
Pod koniec lat 20. XX wieku Opel posiadał 37,5% udziałów w rynku motoryzacyjnym w Niemczech i stał się największym narodowym producentem pojazdów[3]. W 1929 roku rodzina Opla sprzedała większościowy pakiet akcji amerykańskiemu koncernowi motoryzacyjnemu General Motors za kwotę 33,362 mln USD[4]. Dzięki temu zabiegowi utworzony został specjalny bank marki Opel, który ułatwić miał zakup pojazdów na kredyt[2]. W 1931 roku GM wykupiło pozostałe 20% akcji spółki[5]. Po wcieleniu przedsiębiorstwa do General Motors zbudowana została seria 1.8 litre, która otrzymała silnik o pojemności 1730 cm³ i mocy 32 KM. Auto zaprojektowane zostało w Stanach Zjednoczonych, a produkowane było w Niemczech. Jednocześnie, w 1935 roku wybudowano nową fabrykę samochodów ciężarowych Blitz w Brandenburgu, która stała się największą fabryką ciężarówek w Niemczech obok Forda[5].
W 1935 roku zaprezentowano model Olympia, który był pierwszym niemieckim pojazdem z integralną i całkowicie stalową ramą i nadwoziem. Rok później wprowadzony został model Kadett, którego do 1940 roku zbudowano 107 tysięcy egzemplarzy. W 1937 roku zaprezentowano luksusowy model Admiral z silnikiem spalinowym o pojemności 3,6 l i mocy 75 KM wyposażonym w górnozaworowy rozrząd. Ostatnim modelem wprowadzonym na krótko przed wybuchem II wojny światowej był model Kapitän[2].
Podczas II wojny światowej przedsiębiorstwo zajmowało się przede wszystkim produkcją 3-tonowej ciężarówki Blitz, która stanowiła podstawowy samochód ciężarowy średniej ładowności Wehrmachtu[5] oraz produkcją na potrzeby przemysłu zbrojeniowego. Z powodu alianckich nalotów częściowo zniszczona została fabryka w Rüsselsheim, a całkowicie zakład w Brandenburgu. Z uwagi na wielkie szkody, koncern nie mógł od razu po wojnie rozpocząć produkcji aut, a poza tym część technologii w ramach odszkodowań wojennych znalazła się w rękach ZSRR (na podstawie Opla Kadetta rozpoczęto tam produkcję Moskwicza)[2].
Okres powojenny[edytuj | edytuj kod]
W 1947 roku wznowiona została produkcja modelu Olympia, a rok później wprowadzony został zupełnie nowy model Admiral. W 1962 roku wznowiona została produkcja modelu Kadett, którego część produkcji przeniesiono do nowo wybudowanej fabryki w Bochum[2]. W 1982 roku rozpoczęta została budowa fabryki zlokalizowanej w hiszpańskiej Saragossie, w której do produkcji wprowadzony został model Corsa.
10 września 2009 roku akcje Opla podzielone zostały pomiędzy Sbierbank Rossii, który objął 27,5% udziałów w Oplu, a Magnę, której przypadło także 27,5% udziałów. 35% udziałów zachował General Motors, natomiast pozostałe 10% udziałów podzielono pomiędzy pracowników przedsiębiorstwa.
Pierwsza próba sprzedaży[edytuj | edytuj kod]
4 listopada 2009 roku media poinformowały, że General Motors, po wielu miesiącach spekulacji w sprawie sprzedaży przynoszącego ciągłe straty Opla, zdecydował się nie sprzedawać przedsiębiorstwa. W związku z tą decyzją GM zobowiązał się do zwrotu 1,5 mld euro wsparcia finansowego, które uzyskał dla Opla od niemieckiego rządu[6]. Od 1999 r. Opel/Vauxhall nie wypracowały zysku, a w latach 2000-2017 przyniosły GM ok. 20 mld USD strat[7].
PSA i Stellantis[edytuj | edytuj kod]
6 marca 2017 roku, po trwających miesiąc negocjacjach, w których brał udział m.in. rząd Republiki Federalnej Niemiec, niemieckie związki zawodowe, rząd Republiki Francuskiej oraz zarządy koncernów PSA oraz General Motors, amerykański koncern po 88-latach nieprzerwanego bycia właścicielem przedsiębiorstwa sprzedał Opla oraz powiązanego z nim Vauxhalla oraz 12 należących do nich zakładów produkcyjnych francuskiemu koncernowi Groupe PSA za kwotę 2,3 mld euro[8]. W styczniu 2021 roku, w wyniku fuzji Groupe PSA z FCA, Opel ponownie zmienił właściciela, wchodząc w skład międzynarodowego konglomeratu Stellantis.
Modele samochodów[edytuj | edytuj kod]
Obecnie produkowane[edytuj | edytuj kod]
Osobowe[edytuj | edytuj kod]
SUV-y i crossovery[edytuj | edytuj kod]
Kombivany i vany[edytuj | edytuj kod]
- Combo Life
- Zafira Life
- Vivaro Kombi
Dostawcze[edytuj | edytuj kod]
Elektryczne[edytuj | edytuj kod]
- Corsa-e
- Mokka-e
- Vivaro-e
- Zafira-e
- Rocks-e
Modele historyczne[edytuj | edytuj kod]
XXI wiek[edytuj | edytuj kod]
- Omega (1986–2003)
- Frontera (1991–2003)
- Speedster (2000–2005)
- Vectra (1988–2008)
- Signum (2003–2008)
- Tigra TwinTop (2003–2009)
- GT (2007–2009)
- Agila (2000–2014)
- Ampera (2011–2014)
- Ampera-e (2017–2019)
- Antara (2005–2014)
- GTC (2012–2019)
- Adam (2013–2019)
- Karl (2015–2019)
- Cascada (2013–2019)
- Zafira (1999–2019)
- Meriva (2003–2017)
- Insignia (2008-2022)
XX wiek[edytuj | edytuj kod]
- 1.2 litre
- 1.3 litre
- 1.8 litre
- 2 litre
- 1290
- 4PS
- 4/8PS
- 4/12PS
- 5/12PS
- 6/12PS
- 6/14PS
- 8/16PS
- 8/25PS
- 9PS
- 9/25PS
- 10/12PS
- 10/18PS
- 10/35PS
- 13/30PS
- 14/48PS
- 16/18PS
- 16/35PS
- 18/50PS
- 25/55PS
- Admiral
- Ascona
- Blitz
- Campo
- Chevette
- Commodore
- Diplomat
- GT
- K-180
- Kadett
- Kapitän
- Manta
- Olympia
- P4
- Patent Motor Car
- RAK
- RAK2
- Rekord
- Regent
- Renewagen
- Senator
- Super 6
- System Lutzmann
- Torpedo
- Tigra
- Monza
- Sintra
- Monterey
- Calibra
Modele koncepcyjne[edytuj | edytuj kod]
- OSV 40 (1974)
- GT/W Genéve (1975)
- Tech 1 (1981)
- Corsa Spider (1982)
- Twin (1992)
- Slalom (1996)
- Insignia Concept (2003)
- Flextreme (2007)
- Icona (2010)
- Flextreme GT/E (2010)
- RAK e Concept (2011)
- Enigma (2012)
- Monza Concept (2013)
Fabryki[edytuj | edytuj kod]
- Bochum – zamknięta w grudniu 2014 roku[9]
- Rüsselsheim am Main
- Eisenach
- Kaiserslautern – produkcja silników
- Dudenhofen – tor wyścigowy
- Gliwice (Opel Manufacturing Poland)
- Tychy (dawne zakłady Isuzu) – produkcja silników
- Antwerpia – zamknięta w 2010 roku
Zobacz też[edytuj | edytuj kod]
Przypisy[edytuj | edytuj kod]
- ↑ Opel – About us: Facts and figures – Opel Ireland, www.opel.ie [dostęp 2020-06-02] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i Mariusz Michalak: Opel – historia marki. motofakty.pl, 2014-06-27. [dostęp 2017-05-06].
- ↑ Werner Oswald, Deutsche Autos 1945–1976. Motorbuch Verlag, Stuttgart 1975. ISBN 3-87943-371-8.
- ↑ Adam Grzeszak. Opel na części. „Polityka”, s. 44–46, 2009-09-26. [dostęp 2010-01-17]. (pol.).
- ↑ a b c Robert Michulec. Ciężarówki dla Wojska Polskiego – konstrukcje zagraniczne i niewykorzystana szansa. „Poligon”. 5/2012, s. 23–24. Warszawa: Magnum-X. ISSN 1895-3344.
- ↑ A jednak Opel nie zmieni właściciela (dostęp 2009-11-04).
- ↑ https://eu.detroitnews.com/story/business/autos/general-motors/2017/03/06/gm-opel-psa-sale/98783864/ GM exits Europe with Opel-Vauxhall sale.]
- ↑ PSA kupiło od General Motors spółkę Opel. [dostęp 2017-03-07]. (pol.).
- ↑ Elżbieta Stasik: Bochum: Ostatni Opel zszedł z taśmy. dw.de. [dostęp 2014-12-06]. (pol.).