1979
Historio 19ma yarcento ![]() ![]() |
Yardeki: 1900a • 1910a • 1920a • 1930a • 1940a |
Yari: 1901 • 1902 • 1903 • 1904 • 1905 |
La yaro 1979 (MCMLXXIX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye lundio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 979ma yaro di la duesma yarmilo, la 79ma yaro di la 20ma yarcento, e la 10ma yaro di la yari 1970a.
Eventi[redaktar | redaktar fonto]
Kosmo[redaktar | redaktar fonto]
- 21ma di januaro - Plutono iras en sua orbito plu proxime a la Suno kam Neptuno. En 1999 Plutono esos ankore la maxim distanta planeto.
- 9ma di julio - Kosmoprobilo Voyager 2 preterflugas Jupitero.
- 1ma di septembro - Kosmoprobilo Pioneer 11 preterflugas Saturno en disto di 21 000 km.
Mondo[redaktar | redaktar fonto]
- 1ma di januaro - Usa e Popul-Republiko Chinia ligas diplomacala relati.
- 18ma di junio - Jimmy Carter e Leonid Brejnev subskribas SALT 2 en Wien, Austria.
Europa[redaktar | redaktar fonto]
- 4ma di mayo - Margaret Thatcher divenas chefministro di Unionita Rejio.
- 21ma di mayo - Elton John debutas kom l'unesma westala rock-stelo en Sovietia.
- 2ma di junio - Papo Ioannes Paulus la 2ma komencas vizitar Polonia.
- 12ma di septembro - Volkano Etna eruptas e produktas 12 morti en Italia.
- 18ma di decembro - En Hispania, Katalunia ganas autonomeso.
Azia[redaktar | redaktar fonto]
- 7ma di januaro - Vietnamani konquestas Phnom Penh, chef-urbo di Kambodja, e vinkas la rejimo di Reda Khmer. Ye la 8ma di januaro, la rejimo di Pol Pot falas.
- 16ma di januaro - Shaho di Iran fugas ad exilo en Egiptia.[1]
- 1ma di februaro - En Iran, ayatolo Ruhollah Khomeini venas a Tehran pos 15-yar exileso.
- 11ma di februaro - En Iran ayatolo Khomeini ganas povo.
- 17ma di februaro - Popul-Republiko Chinia atakas Vietnam.
- 1ma di aprilo - Iran divenas oficale islamala republiko kun 98% yes-voti.
- 6ma di aprilo - En Pakistan prezidanto Zulfikar Ali Bhutto mortigesas.
- 16ma di julio - En Irak prezidanto Hasa al-Bakr renuncas e Saddam Hussein ganas povo.
- 23ma di agosto - Kurdi ekpulsas Iranana trupi de areo proxim la frontiero kun Irak. On kalkulas ke 600 personi mortis dum la kombati.[2]
- 14ma di septembro - En Afganistan prezidanto Mohammad Taraki asasinesas. Hafizullah Amin kaptas povo.
- 4ma di novembro - Iranan extremisti invadas Usan ambasado e kaptas 90 homi. La shaho esas demandita a judiciala korto.
- 21ma di novembro - En Pakistan, l'ambasadeyo Usana atakesas. Quar homi mortas.
- 24ma di decembro - Sovietia invadas Afganistan.
- 27ma di decembro - en Afganistan, Babrak Karmal divenas prezidanto vice mortigita Hafizullah Amin.
Afrika[redaktar | redaktar fonto]
- 7ma di februaro - Chadli Bendjedid divenas prezidanto di Aljeria.
- 11ma di aprilo - Ugandana diktatoro Idi Amin Dada ekpulsesas de la povo.
- 3ma di junio - En Ghana Jerry Rawlings kaptas povo.
- agosto - Rasala masakri en Burundi.
- 10ma di septembro - Agostinho Neto, prezidanto di Angola, mortas. José Eduardo dos Santos asumas povo.
- 20ma di septembro - Stato-stroko en Centrafrika komandita da David Dacko revokas Bokassa la 1ma de la povo.
Nord-Amerika[redaktar | redaktar fonto]
- 26ma di januaro til 1ma di februaro - Papo Ioannes Paulus la 2ma vizitas Mexikia.
- 26ma di marto - Che Blanka Domo, Washington DC, Anwar Sadat de Egiptia e Menachem Begin de Israel subskribas paco-pakto.
- 28ma di marto - Che Usa, eventas la dizastro atomala di Three Mile Island.
- 25ma di mayo - Aviono Douglas DC-10 falas pos deprenar de Chicago e produktas 271 morti.
- 12ma di julio - En Chicago, Usa, eventas tale dicita Disco Demolition Night, kun granda destrukto di muzikala diski dil jenro Disco.
Central Amerika[redaktar | redaktar fonto]
- 22ma di februaro - Santa Lucia divenas nedependanta de Unionita Rejio.
- 13ma di marto - En Grenada, sensangoza povo-kapto.
- 17ma di julio - En Nikaragua, prezidanto Anastasio Somoza Debayle renuncas e fugas ad Usa.
- 15ma di oktobro - En Salvador, eventas stato-stroko por preventar revoluciono simila a Nikaraguana. Koloneli Adolfo Majano Ramos e Jaime Abdul Gutiérrez kaptas la povo.
- 27ma di oktobro - Santa Vincent e Grenadini divenas nedependanta.
Sud-Amerika[redaktar | redaktar fonto]
- 5ma di marto - Rio de Janeiro, Brazilia, inauguras lua unesma lineo di urbala fervoyo.
- 15ma di marto - Generalo João Baptista Figueiredo, lasta militara prezidanto pos 1964, asumas povo en Brazilia.
- 1ma di novembro - Generalo Alberto Natusch Busch kaptas povo en Bolivia.
- 16ma di novembro - Militarala prezidanto Alberto Natusch Busch abandonas povo pos 16 dii e 200 personi morti. Lidia Gueiler Tejada divenas l'unesma muliero prezidantino di Bolivia.
Oceania[redaktar | redaktar fonto]
- 10ma di mayo - Federata Stati di Mikronezia adoptas lua konstituco.[3]
- 9ma di julio - Habitanti di Palau votas por nedependo de Usa.
- 12ma di julio - Kiribati nedependanteskas del Unionita Rejio.
Naski[redaktar | redaktar fonto]
- 10ma di januaro - Anna Lesko, Moldovana-Rumaniana kantistino
- 16ma di januaro - Aaliyah, Usana kantistino ed aktorino (m. 2001)
- 18ma di januaro - Leo Varadkar, chefministro (Taoiseach) di la Republiko Irlando
- 20ma di januaro - Hindi Zahra, Marokana kantistino ed aktorino
- 25ma di januaro - Christine Lakin, Usan aktorino
- 6ma di februaro - Alice Weidel, Germana politikistino
- 7ma di februaro - Tawakkul Karman, Yemenana jurnalistino, Nobel-laureato pri paco
- 16ma di februaro - Valentino Rossi, Italiana motorciklisto
- 19ma di februaro - Vitas, Rusa kantisto
- 21ma di februaro - Jennifer Love Hewitt, Usan aktorino e kantistino
- 19ma di marto - Emil Dimitriev, chefministro di Norda Macedonia
- 24ma di marto - Tracy McGrady, Usana basketbalisto
- 29ma di marto - Katarina Radivojević, Serbian aktorino
- 29ma di marto - Estela Giménez Cid, Hispana gimnastikistino
- 30ma di marto - Norah Jones, Usana kantistino e muzikistino
- 4ma di aprilo - Heath Ledger, Australian aktoro (m. 2008)
- 8ma di aprilo - Marta Baldó Marín, Hispana gimnastikistino
- 10ma di aprilo - Sophie Ellis-Bextor, Britaniana kantistino
- 19ma di aprilo - Kate Hudson, Usan aktorino
- 19ma di mayo - Diego Forlán, Uruguayana futbalisto
- 19ma di mayo - Andrea Pirlo, Italiana futbalisto
- 24ma di mayo - Tracy McGrady, Usana basketbalisto
- 21ma di junio - Chris Pratt, Usan aktoro
- 29ma di junio - Marleen Veldhuis, Nederlandana natistino
- 5ma di julio - Amélie Mauresmo, Franca tenisistino
- 15ma di julio - Laura Benanti, Usan aktorino e kantistino
- 18ma di julio - Zrinka Cvitešić, Kroatian aktorino
- 25ma di julio - Stefanie Hertel, Germana kantistino
- 27ma di julio - Marielle Franco, Braziliana politikistino (m. 2018)
- 28ma di julio - Shahzoda, Uzbekistanana kantistino ed aktorino
- 3ma di agosto - Evangeline Lilly, Kanadan aktorino
- 19ma di septembro - Noémie Lenoir, Franca manekinino
- 26ma di septembro - Taavi Rõivas, chefministro di Estonia
- 1ma di oktobro - Florin Salam, Rumaniana kantisto di manele
- 1ma di oktobro - Walewska Oliveira, Braziliana volebalistino
- 3ma di oktobro - Josh Klinghoffer, Usana muzikisto (Red Hot Chili Peppers)
- 17ma di oktobro - Kimi Räikkönen, Finlandan automobilisto di formulizo 1
- 14ma di novembro - Olga Kurylenko, Ukrainana-Franciana manekinino ed aktorino
- 23ma di novembro - Kelly Brook, Angla manekinino ed aktorino
- 28ma di novembro - Ross Douthat, Usana skriptisto e blogisto
- 2ma di decembro - Sabina Babayeva, Azerbaijana kantistino
- 21ma di decembro - Nika Melia, Gruziana politikisto
Morti[redaktar | redaktar fonto]
- 5ma di januaro - Charles Mingus, Usana kompozisto e jazo-muzikisto (n. 1922)
- 26ma di januaro - Nelson Rockefeller, urbestro di New York e vice-prezidanto di Usa (n. 1908)
- 2ma di februaro - Sid Vicious, Britaniana muzikistulo (Sex Pistols) (n. 1957)[4]
- 7ma di februaro - Josef Mengele, nacional-socialista mediko (n. 1911)
- 9ma di februaro - Dennis Gabor, Hungara-Britaniana fizikisto, inventinto di hologramo, Nobel-laureato en 1971 (n. 1900)
- 12ma di februaro - Jean Renoir, Franca filmifisto (n. 1894)
- 22ma di marto - Isidro Ayora, prezidanto di Equador (n. 1879)
- 30ma di marto - José María Velasco Ibarra, prezidanto di Equador (n. 1893)
- 4ma di aprilo - Zulfikar Ali Bhutto, chefministro di Pakistan, mortigita (n. 1928)[5]
- 10ma di aprilo - Nino Rota, Italiana kompozisto (n. 1911)
- 17ma di aprilo - Luis Larrea Alba, militisto e prezidanto di Equador (n. 1894)
- 2ma di mayo - Giulio Natta, Italiana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1903)
- 9ma di mayo - Gabriel Ramanantsoa, prezidanto di Madagaskar (n. 1906)
- 29ma di mayo - Mary Pickford, Usan aktorino (n. 1892)
- 1ma di junio - Werner Forssmann, Germana mediko, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (n. 1904)
- 11ma di junio - John Wayne (naskinta Marion Michal Morrison), Usan aktoro (n. 1907)
- 12ma di junio - Ferenc Nagy, chefministro di Hungaria (n. 1903)
- 26ma di junio - Akwasi Amankwaa Afrifa, militisto e chefo di stato di Ghana (n. 1936)
- 8ma di julio - Sin-Itiro Tomonaga, Japoniana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1906)
- 8ma di julio - Robert Burns Woodward, Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1917)
- 15ma di julio - Gustavo Díaz Ordaz, prezidanto di Mexikia (n. 1911)
- 15ma di julio - Juana de Ibarbourou, Uruguayana poetino (n. 1892)
- 29ma di julio - Herbert Marcuse, Germana-Usana filozofo e psikologo (n. 1898)
- 3ma di agosto - Bertil Ohlin, Suedian ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1899)
- 6ma di agosto - Feodor Felix Konrad Lynen, Germana biokemiisto e Nobel-laureato pri medicino o fiziologio (n. 1911)
- 10ma di agosto - José María Pinilla, prezidanto di Panama (n. 1919)
- 12ma di agosto - Ernst Boris Chain, Britaniana ciencisto, Nobel-laureato en 1945 (n. 1906)
- 16ma di agosto - John George Diefenbaker, chefministro di Kanada (n. 1895)
- 26ma di agosto - Mika Waltari, Finlandana skriptisto (n. 1908)
- 27ma di agosto - Louis Mountbatten, vicerejulo di India (n. 1900)[6]
- 10ma di septembro - Agostinho Neto, unesma prezidanto di Angola (n. 1922)
- 14ma di septembro - Nur Muhammad Taraki, prezidanto di Afganistan (n. 1917)
- 20ma di septembro - Ludvík Svoboda, prezidanto di Chekoslovakia (n. 1895)
- 25ma di septembro - Tapio Rautavaara, Finlandana javelinisto, aktoro e kantisto (n. 1915)
- 29ma di septembro - Francisco Macías Nguema, prezidanto di Equatorala Guinea (n. 1924)
- 6ma di oktobro - Elizabeth Bishop, Usana poetino (n. 1911)
- 8ma di oktobro - Nur Muhammad Taraki, prezidanto di Afganistan (n. 1917)
- 16ma di oktobro - Johan Borgen, Norvegiana skriptisto (n. 1902)
- 22ma di oktobro - Nadia Boulanger, Franca muzikisto, kompozisto e docero (n. 1887)
- 26ma di oktobro - Park Chung-hee, prezidanto di Sud-Korea (n. 1917)
- 29ma di novembro - Zeppo Marx, Usan aktoro di komedii (n. 1901)
- 27ma di decembro - Hafizullah Amin, prezidanto di Afganistan (n. 1929)
- 28ma di decembro - Rafael Filiberto Bonnelly, prezidanto di Dominikana Republiko (n. 1904)
Nobel-premiiziti[redaktar | redaktar fonto]
- Fiziko: Sheldon Lee Glashow, Abdus Salam, Steven Weinberg
- Kemio: Herbert Charles Brown, Georg Wittig
- Fiziologio o Medicino: Allan McLeod Cormack, Godfrey N. Hounsfield
- Literaturo: Odysseas Elytis
- Paco: Matro Teresa
- Ekonomiko: Theodore Schultz, William Arthur Lewis
Referi[redaktar | redaktar fonto]
- ↑ 1979: Shah of Iran flees into exile - Publikigita da BBC News. URL vidita ye 24ma di julo 2016. Idiomo: Angla.
- ↑ 1979: Kurdish revolt grows in Iran - Publikigita da BBC. URL vidita ye 4ma di agosto 2016.
- ↑ Legal Information System, about the Federated States of Micronesia - URL vidita ye 10ma di mayo 2017.
- ↑ Sid Vicious - Bassist, Singer - Biography - Publikigita da Biography.com. URL vidita ye 22ma di septembro 2018.
- ↑ Zulfikar Ali Bhutto | prime minister of Pakistan - Publikigita da Britannica.com. URL vidita ye 22ma di septembro 2018. Idiomo: Angla.
- ↑ 1979: IRA bomb kills Lord Mountbatten - Publikigita da BBC. URL vidita ye 27ma di agosto 2016. Idiomo: Angla.