Język bradź
Obszar | Indie | ||||
---|---|---|---|---|---|
Liczba mówiących | 44 tys. | ||||
Pismo/alfabet | dewanagari | ||||
Klasyfikacja genetyczna | |||||
Status oficjalny | |||||
Ethnologue | 5 rozwojowy↗ | ||||
Kody języka | |||||
Kod ISO 639-2↗ | bra | ||||
Kod ISO 639-3↗ | bra | ||||
IETF | bra | ||||
Glottolog | braj1242, braj1243, anta1252 | ||||
Ethnologue | bra | ||||
SIL | HND | ||||
W Wikipedii | |||||
| |||||
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu. |
Język bradź, bradź bhasza (hindi ब्रज भाषा) – język w środkowych Indiach, jeden z głównych dialektów literackich języka hindi używany w tzw. „regionie bradź” (bradź bhumi) w obszarze hindi zachodniego (paścim hindi).
Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]
Słowo bradź dosłownie znaczy „obora, zagroda”. Bradź bhumi to pojęcie bardziej kulturowe niż polityczne. Obejmuje, znany z tradycji pasterskich w stanie Uttar Pradesh, region następujących miast: Agra, Aligarh, Badayu, Bareli, Dhaulapur, Eta, Mainnpur, Mathura. W okresie wojen, opisanych w Mahabharacie, był odrębnym państwem. Kojarzony jest przede wszystkim z miejscem narodzin i dzieciństwa Kryszny.
Historia[edytuj | edytuj kod]
Powstał z dialektu apabharanśi śauraseni na początku drugiego tysiąclecia n.e. Preferowany był, jako medium ekspresji poetyckiej, zwłaszcza w ramach ruchu religijnego bhakti. Funkcję wiodącego dialektu literackiego prozy hindi przejął następnie dialekt khariboli w XIX w. W poezji bradźbhasza rolę dominującego dialektu utrzymał do początków XX wieku.
Podobne warianty językowe[edytuj | edytuj kod]
- bradźbuli – dialekt hindi pośredni pomiędzy maithili i bengali z wpływami słownictwa bradź bhasza, używany przez średniowiecznych poetów krisznaickich w Bengalu, Asamie i Orisie.
Przedstawiciele[edytuj | edytuj kod]
Tworzyli w nim wielcy poeci:
- Asztaćhapa;
- Amir Chusru;
- Biharilal (1595–1664);
- Bhuszan (1612–1714);
- Bhai Gurdas;
- Ćaube Bihari Lal (1603–1663);
- Dhruwadas (1563–1643):
- Hariaudh (1865–1941);
- Hariśćandra (1850–1885):
- Mira Bai;
- Surdas (1478–1582);
jak również pisarze:
- Bharatendu (1850–1855);
- Indradźit;
- Lallulal (1763–1825);
Bradź jest również głównym językiem pieśni należących do tradycji tzw. klasycznej muzyki hindustani.
Bibliografia[edytuj | edytuj kod]
- Danuta Stasik: Język hindi cz.1 i 2, Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa 1994/97, ISBN 83-86483-01-6
- Tatiana Rutkowska, Danuta Stasik, Zarys historii literatury hindi, Warszawa, 1992