Избрана статија за оваа седмица
|
Полско-литванската Државна Заедница претставувала федерација меѓу кралството Полска и Големото Кнежевството Литванија, кое постоело во периодот од 1569 до 1795 година. Земјата во текот на своето постоење била една од најголемите во Европа. Полско-литванската Државна Заедница се одликувала со висок степен на етнички диверзитет и невообичаена религиозна толеранција, којашто сепак, со тек на време се менувала.
Унијата имала некои специфични карактеристики. Така, политичкиот систем (познат и како „Златна слобода“) се карактеризирал со строга контрола врз власта на монархот. Оваа контрола била спроведувана од страна на законодавното тело „сејм“, коешто било под контрола на аристократијата („шлахта“). Ваквиот политички систем претставувал предвесник на современите концепции на демократијата, уставната монархија и федерацијата. Двете земји, кои ја сочинувале унијата биле формално еднакви, но сепак Полска била доминантен партнерво унијата.
По неколку декади на моќ, за време на златниот век на унијата, државата се соочила со период на политичко, воено и економско опаѓање. Слабостите кои брзо се појавувале довеле до нејзините поделби, меѓу соседите: Австрија, Прусија и Русија, на крајот од 18. век. Кратко пред пропаѓањето, биле направени обиди за големи реформи и притоа бил воведен уставот од 3 мај 1791, кој бил вториот најстар национален устав во современата историја. (Дознајте повеќе...)
|
Слика на денот
|
![Harlingen. Sint-Michaëlkerk. Hoofdaltaar. HDR. 12-07-2021. (d.j.b) 02.jpg](//webcf.waybackmachine.org/web/20211221184235im_/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/88/Harlingen._Sint-Micha%C3%ABlkerk._Hoofdaltaar._HDR._12-07-2021._%28d.j.b%29_02.jpg/500px-Harlingen._Sint-Micha%C3%ABlkerk._Hoofdaltaar._HDR._12-07-2021._%28d.j.b%29_02.jpg) Олтар на црквата „Св. Архангел Михаил“ во Харлинген, Холандија. Дар од семејството Винкелер.
|
|
Дали сте знаеле…
|
Занимливости од содржините на Википедија:
![Нова Земја на карта](//webcf.waybackmachine.org/web/20211221184235im_/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Russia_-_Nova_Zembla.PNG/220px-Russia_-_Nova_Zembla.PNG)
- ... дека најисточната точка во Европа е ’ртот Флисингски во архипелагот Нова Земја, Русија?
- ...дека молњата при удар достигнува темепратура од 30.000 келвини, петпати поголема од онаа на површината на Сонцето?
- ...дека островот Градиште во Тиквешкото Езеро е прогласен за културно наследство на Македонија поради остатоците од утврдената античка населба Град Тиквеш која се наоѓала на тоа возвишение?
- ...дека песната „Благуњо дејче, пожаранче“ ја опева неостварената љубов на Аце Абаџијата кон познатата убавица Благуња Ѓолова (1889 - 1956), родум од гостиварско Пожаране?
- ...дека Јужен Судан е најмладата држава во светот?
- ...дека скопската Саат-кула е првата саат-кула во Османлиското Царство, а нејзиниот часовник е донесен вo XVI век од новоосвоениот град Сигет во Унгарија?
- ...дека историскиот Насредин Оџа (1208 ― 1285) бил суфија кој живеел во Акшехир, Средна Анадолија?
- ...дека во Македонија традиционално се користеле кирилични бројки наместо подоцна воведените арапски?
- ...дека врвот Тумба на Беласица е тромеѓа помеѓу Вардарска, Егејска и Пиринска Македонија?
- ...дека Балканскиот Полуостров е нарчен по Стара Планина, чие турско име е „Балкан“?
- ...дека Битола е основана од кралот Филип II Македонски?
- ...дека Пафнутиј Чебишов (1821 – 1894) се смета за татко на руската математика?
- ...дека зборот савана е од таинско потекло и првично се однесувал на рамничарски подрачја во Панама каде денес нема таков биом?
- ...дека буковите шуми во долината на Длабока Река во Мавровско се прогласени за светско наследство на УНЕСКО?
- ...дека пред да се самоубие, англискиот неокласицистички сликар Џон Вилијам Годвард напишал „на светов нема доволно место за мене и Пикасо“?
- ...дека големиот древномакедонски војсководец Кратер е роден кај Рупишта, Костурско?
- ...дека планетата Венера македонскиот народ ја нарекувал „Обденица“
- ...дека бамбусот е најбрзорастечко растение на светот, и може да расте по еден метар дневно?
- ...дека францускиот астроном Никола Луј де Лакај открил дури 14 соѕвездија?
- ...дека Хенри VI станал крал на возраст од само 9 месеци?
- ...дека ѕвезденото јато Плејади македонскиот народ го нарекувал „Квачка“?
- ...дека Гренланд е најголемиот остров на светот?
|
На денешен ден…
|
Денес е 21 декември 2021 г.
Настани:
1991
|
Во Минск, БССР формирана е Заедницата на независни држави.
|
1994
|
Група селани во Перу, открија 30 добро сочувани мумии од периодот пред Инките, во една пештера, во југоисточниот дел на земјата. Археолозите веруваат дека, откриените мумии се стари 800 години.
|
1994
|
Русија успешно ја тестира новата интерконтинентална ракета на полигонот во Плесецк, во северниот регион Архангел. Ракетата „Топол-М“, претставува прва ракета целосно направена во Русија, која ќе ги замени седумте поранешни видови на ракети што беа произведени во Украина.
|
1968
|
Соединетите Американски Држави го лансираа кон Месечината вселенскиот брод „Аполо 8“ со човечки екипаж (Френк Бормен, Џемс Ловел и Вилијам Андерс). Бродот десет пати ја обиколи Месечината и на 27 декември 1968 година, успешно се спушти на Земјата.
|
1945
|
Грчката жандармерија го уапси секретарот на реонскиот комитет на КПГ, Таки Белчев и офицерот на ЕЛАС, Понто Влахов од селото Пеликат, Костурско. Идниот ден во селото Калевишта, костурско на ѕверски начин беа убиени.
|
Родени:
Починале:
Празници:
*
|
Краткоденица, на северната полутопка денот е долг само 8 часа, а ноќта 16.
|
|
|
|
Други области
|
- Селска чешма — централниот форум за дискусија на Википедија, место каде што можете да поставувате прашања и да давате коментари.
- Портал на заедницата — проекти, ресурси и активности за сите кои сакаат да се вклучат во проектот.
- На други јазици — Википедија е повеќејазичен проект. Освен на македонски, Википедија е достапна и на преку 300 други јазици.
|
|