1994
1994. urtea | |
---|---|
Kronologia | |
Mendeak | XIX.a • XX.a • XXI.a |
Hamarkadak | 1970(e)koa • 1980(e)koa • 1990(e)koa • 2000(e)koa • 2010(e)koa |
Urteak | 1991 • 1992 • 1993 • 1994 • 1995 • 1996 • 1997 |
Beste egutegi batzuetan | |
Gregoriotar egutegia |
1994 MCMXCIV |
Ab urbe condita | 2747 |
Armeniar egutegia |
1443 ԹՎ ՌՆԽԳ |
Bahá'í egutegia | 150 – 151 |
Bengaliar egutegia | 1401 |
Berber egutegia | 2944 |
Egutegi budista | 2538 |
Myanmarko egutegia | 1356 |
Bizantziar egutegia | 7502 – 7503 |
Koptoen egutegia | 1710 – 1711 |
Etiopiar egutegia | 1986 – 1987 |
Hebrear egutegia | 5754 – 5755 |
Egutegi hinduak | |
Bikram Samwat | 2050 – 2051 |
Shaka Samvat | 1916 – 1917 |
Kali Yuga | 5095 – 5096 |
| |
Iraniar egutegia | 1372 – 1373 |
Islamiar egutegia | 1414 – 1415 |
Korear egutegia | 4327 |
Thailandiar eguzki egutegia | 2537 |
Unix denbora | 757382400 – 788918399 |
Holozeniar egutegia | 11994 |
Gertaerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Martxoaren 4a - Gasteizen, izatezko bikoteen (ez ezkondutako bikote heterosexual edo homosexualak) Espainiako errolda ofizialaren lehen kasua apuntatu zuten.
- Apirilaren 6a - Hasi zen Ruandan munduko historian gertatu den genozidiorik handienetakoa: 100 egunetan 800.000-1.000.000 pertsona hil ziren, batik bat hutuek eraildako tutsiak.
- Uztailaren 18a - Argentinan AMIAren aurkako atentatua izan zen.
- Urriaren 23a - 1994ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak.
- Urriaren 26a - Israelek eta Jordaniak euren arteko bake ituna sinatu zuten.
Arte eta kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Euskal Herria[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- "Kutsidazu bidea, Ixabel" umore eleberri laburra argitaratu zen.
- "Berri Txarrak" - euskal rock musika taldea sortu zuten.
- 1994ko Araba-Bizkaiko Bertsolari Txapelketako garailea Unai Iturriaga izan zen.
- Martxoaren 27a - 1994ko Nafarroako Bertsolari Txapelketan Bittor Elizagoienek bere lehen txapela jantzi zuen.
- Urriaren 3a - Goenkale telesaila ETB1ean estreinatu zen. 2015eko abenduaren 21ean amaitu zen.
Mundua[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Urtarrilaren 6a - "Galicia Hoxe" galizierazko egunkaria kaleratu zuten lehen aldiz.
- Otsailaren 12a - Edvard Munchen Garrasia lana lapurtu zuten Osloko (Norvegia) Arte Museo Nazionaletik.
Zientzia eta teknologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Maiatzaren 6a - Frantzia eta Erresuma Batuaren arteko Mantxako tunela zabaldu zuten.
Kirolak[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- 1994ko Neguko Olinpiar Jokoak (Lillehammer, Norvegia; otsailaren 12a - otsailaren 27a).
- Euskal herritar batek hartu zuten parte, Espainiako selekzioarekin.
Jaiotzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtarrila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Urtarrilaren 10a - Iñigo Barrenetxea, bizkaitar futbolaria.
- Urtarrilaren 10a - Julen Itxaso, nafar futbolaria.
- Urtarrilaren 11 - Joseba Muguruza, gipuzkoar futbolaria.
- Urtarrilaren 13a - Jon Ander Amelibia, bizkaitar futbolaria.
- Urtarrilaren 17a - Eneko Sagardoy, bizkaitar aktorea.
- Urtarrilaren 18a - Shinya Yajima, japoniar futbolaria.
- Urtarrilaren 21a - Alex Aizpuru, gipuzkoar futbolaria.
- Urtarrilaren 22a - Uxue Ezkurdia, gipuzkoar eskubaloi jokalaria.
- Urtarrilaren 23a - Chan Vathanaka, kanbodiar futbolaria.
- Urtarrilaren 24a - Miguel Díaz Montes, nafar futbolaria.
- Urtarrilaren 28a - Maluma, kolonbiar reggaeton abeslari eta konpositorea.
Otsaila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Otsailaren 1a - Julia Garner, estatubatuar aktorea.
- Otsailaren 3a - Jokin Etxabe, gipuzkoar txirrindularia.
- Otsailaren 4a - Unai Bilbao, bizkaitar futbolaria.
- Otsailaren 4a - Miguel Ángel López, kolonbiar txirrindularia.
- Otsailaren 6a - Ezequiel Ávila, argentinar futbolaria.
- Otsailaren 9a - Lucas Egibar, gipuzkoar snowboardlaria.
- Otsailaren 11 - Andrea de la Nava, bizkaitar futbolaria.
- Otsailaren 11 - Musashi Suzuki, japoniar futbolaria.
- Otsailaren 14a - David García Zubiria, nafar futbolaria.
- Otsailaren 14a - Lucio Redivo, argentinar saskibaloi jokalaria.
- Otsailaren 18a - Tati Zaqui, brasildar abeslaria eta dantzaria.
- Otsailaren 23a - Dakota Fanning, estatubatuar aktorea.
- Otsailaren 24a - Aia Kruse, gipuzkoar aktorea.
- Otsailaren 27a - Thaylor Lubanzadio, bizkaitar futbolaria.
- Otsailaren 27a - Hou Yifan, txinatar xake jokalaria.
- Otsailaren 28a - Karmele Gisasola, bizkaitar herri-kirolaria.
Martxoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Martxoaren 1a - David Babunski, mazedoniar futbolaria.
- Martxoaren 1a - Justin Bieber, kanadar abeslaria.
- Martxoaren 2a - Nikkie de Jager, NikkieTutorials, herbehereetar makillatzailea eta edertasun gaiei buruz aritzen den bideoblogaria.
- Martxoaren 3a - Josué Dorrio, bizkaitar futbolaria.
- Martxoaren 3a - Hikaru Naomoto, japoniar futbolaria.
- Martxoaren 5a - Kévin Rodrigues, portugaldar jatorriko lapurtar futbolaria.
- Martxoaren 10a - Bad Bunny, puertorricar reggaeton eta trap abeslari eta konposatzailea.
- Martxoaren 13a - Erik Jaka, gipuzkoar pilotaria.
- Martxoaren 16a - Camilo, kolonbiar abeslari eta musikagilea.
- Martxoaren 19a - Imanol Corral, bizkaitar futbolaria.
- Martxoaren 20a - Adur Lasa, Lasa IV.a, nafar esku huskako pilotaria.
- Martxoaren 24a - Leonardo Demétrio, brasildar saskibaloi jokalaria.
- Martxoaren 26a - Michael Olunga, kenyar futbolaria.
- Martxoaren 27a - Oihana Zubikoa Paniagua, arabar aktorea.
- Martxoaren 28a - Aritz Elustondo, gipuzkoar futbolaria.
- Martxoaren 31 - Babalwa Latsha, Eibar Rugby Taldeko hegoafrikar errugbilaria, Afrikako emakumezko lehen errugbilari profesionala.
Apirila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Apirilaren 5a - Sei Muroya, japoniar futbolaria.
- Apirilaren 7a - Asier Etxaburu, bizkaitar futbolaria.
- Apirilaren 8a - Iker Hernández, gipuzkoar futbolaria.
- Apirilaren 8a - Lourdes Oiarbide, arabar txirrindularia.
- Apirilaren 9a - Danel Elezkano, Elezkano II.a, bizkaitar pilotaria.
- Apirilaren 12a - Saoirse Ronan, irlandar jatorriko estatubatuar aktorea.
- Apirilaren 15a - Jorge Vea, gipuzkoar izotz hockey jokalaria.
- Apirilaren 18a - Francisco Nicolás Gómez Iglesias, Nikolas txikia, 2014 urtean ustez iruzurra egiteagatik atxiloturiko 20 urteko espainiar gaztea.
- Apirilaren 20a - Iker Azkarate, gipuzkoar txirrindularia.
- Apirilaren 22a - Quentin Jauregui, frantziar txirrindularia.
- Apirilaren 23a - Alberto Díaz, andaluziar saskibaloi jokalaria.
- Apirilaren 27a - Ainhoa Hernández, bizkaitar eskubaloi jokalaria.
- Apirilaren 28a - Milos Degenek, australiar futbolaria.
- Apirilaren 28a - Mina Tanaka, japoniar futbolaria.
Maiatza[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Maiatzaren 1a - Mikel Arruabarrena Larrarte, gipuzkoar poeta eta fisikaria.
- Maiatzaren 1a - Yaiza Lázaro, bizkaitar saskibaloi-jokalaria.
- Maiatzaren 3a - Gorka Iturraspe, bizkaitar futbolaria.
- Maiatzaren 9a - Seydou Aboubacar, bolikostar saskibaloi-jokalaria.
- Maiatzaren 12a - Katie Rain Hill, estatubatuar idazle eta pertsona transgeneroen aldeko ekintzailea.
- Maiatzaren 13a - Maialen Gurbindo, Chica Sobresalto, nafar abeslaria.
- Maiatzaren 13a - Irati Idirin, bizkaitar txirrindularia.
- Maiatzaren 13a - Arthur Iturria, lapurtar errugbilaria.
- Maiatzaren 17a - Devin Thomas, estatubatuar saskibaloi jokalaria.
- Maiatzaren 17a - Ahmed Yasser, qatartar futbolaria.
- Maiatzaren 18a - Nagore Osoro, bizkaitar traineru estropadetako patroia.
- Maiatzaren 19a - Alberto Munarriz, nafar waterpolo jokalaria.
- Maiatzaren 21a - Alexander Iriondo, gipuzkoar futbolaria.
- Maiatzaren 22a - Xabier Erostarbe, gipuzkoar esku huskako pilotaria.
- Maiatzaren 22a - Einar Galilea, arabar futbolaria.
- Maiatzaren 25a - Aly Raisman, estatubatuar gimnasta artistikoa eta modeloa.
- Maiatzaren 27a - Aymeric Laporte, frantziar futbolaria.
- Maiatzaren 29a - Dejan Todorović, serbiar saskibaloi jokalaria.
- Maiatzaren 31 - Maitane Salinas, nafar errugbilaria.
Ekaina[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Ekainaren 1a - Tilly Mandelbrot, frantziar aktore eta dantzaria.
- Ekainaren 7a - José María Pan, arabar futbolaria.
- Ekainaren 14a - Ander Romarate, gipuzkoar igerilari paralinpikoa.
- Ekainaren 15a - Iñaki Williams, bizkaitar futbolaria.
- Ekainaren 16a - Victor Monteiro, portugaldar futbolaria.
- Ekainaren 17a - Maika Brust, baxenafar errugbilaria.
- Ekainaren 18a - Takuya Iwanami, japoniar futbolaria.
- Ekainaren 22a - Teddy Quinlivan, estatubatuar emakumezko modelo transgeneroa.
- Ekainaren 25a - Ainhoa Alvarez, bizkaitar futbolaria.
- Ekainaren 28a - Juan del Campo Hernández, bizkaitar alpetar eskiatzailea.
- Ekainaren 29a - Elina Born, estoniar abeslaria.
Uztaila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Uztailaren 1a - Valentina Fluchaire, mexikar emakumezko edertasun modelo transgeneroa, 2020ko Miss International Queen.
- Uztailaren 12a - Kanako Momota, japoniar idol abeslaria, Momoiro Clover Z taldeko liderra.
- Uztailaren 14a - Yu Nakasato, japoniar futbolaria.
- Uztailaren 22a - Shane Hammink, estatubatuar-herbeheretar saskibaloi jokalaria.
- Uztailaren 28a - Iñaki Artola, gipuzkoar esku huskako pilotaria.
- Uztailaren 30a - Esty Quesada, bizkaitar youtuber eta aktorea.
Abuztua[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Abuztuaren 2a - Eider Merino, bizkaitar txirrindularia.
- Abuztuaren 19a - Fernando Gaviria, kolonbiar txirrindularia.
- Abuztuaren 23a - August Ames, kanadar aktore pornografiko eta modeloa (h. 2017).
- Abuztuaren 23a - Shoya Nakajima, japoniar futbolaria.
- Abuztuaren 27a - Ander Aldai, bizkaitar futbolaria.
Iraila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Irailaren 4a - Akari Kurishima, japoniar futbolaria.
- Irailaren 10a - Aitor Morcillo, gipuzkoar futbolaria.
- Irailaren 11 - Jaylon Brown, estatubatuar saskibaloi jokalaria.
- Irailaren 12a - RM, hegokorear raperoa, dantzaria, konpositorea, ekoizlea eta modeloa.
- Irailaren 15a - Wout van Aert, flandriar ziklo-kroslaria, Munduko Txapelketa hiru aldiz irabazitakoa.
- Irailaren 19a - Olivia Lua, estatubatuar aktore pornografikoa (h. 2018).
- Irailaren 28a - Pello Olaberria, gipuzkoar txirrindularia.
Urria[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Urriaren 3a - Kepa Arrizabalaga, bizkaitar futbolaria.
- Urriaren 15a - Jhon Steven Mondragón Dosman, kolonbiar futbolaria.
- Urriaren 16a - Tarsicio Aguado, nafar futbolaria.
- Urriaren 23a - Tomoko Muramatsu, japoniar futbolaria.
- Urriaren 24a - Armindo Tué Na Bangna, ginear-portugaldar futbolaria.
- Urriaren 24a - Naomichi Ueda, japoniar futbolaria.
- Urriaren 28a - Maro Itoje, ingeles errugbi jokalaria.
- Urriaren 29a - Lilia Kisaragi, Kokoro, japoniar emakumezko modelo eta abeslari transgeneroa.
Azaroa[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Azaroaren 1a - Lara Gonzalez Duarte, gipuzkoar saskibaloi-jokalaria.
- Azaroaren 7a - Jabulani Linje, malawiar futbolaria.
- Azaroaren 8a - Darío Brizuela, gipuzkoar saskibaloi jokalaria.
- Azaroaren 8a - Ayumi Oya, japoniar futbolaria.
- Azaroaren 10a - Takuma Asano, japoniar futbolaria.
- Azaroaren 10a - Borja Mendia, bizkaitar saskibaloi jokalaria.
- Azaroaren 10a - Jon Rahm, bizkaitar golf-jokalaria.
- Azaroaren 12a - Janet Devlin, irlandar abeslaria.
- Azaroaren 16a - Moses Kingsley, nigeriar saskibaloi jokalaria.
- Azaroaren 20a - Saki Ueno, japoniar futbolaria.
- Azaroaren 21a - Martin Bengoa, bizkaitar futbolaria.
- Azaroaren 23a - Maddi Ane Txoperena, lapurtar kazetaria, bertsolaria eta feminista.
Abendua[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Abenduaren 6a - Giannis Antetokounmpo, greziar saskibaloi jokalaria.
- Abenduaren 8a - Raheem Sterling, jamaikar-britainiar futbolaria.
- Abenduaren 11 - Jéssica Silva, portugaldar futbolaria.
- Abenduaren 19a - Elena Ibarbia, donostiar modeloa.
- Abenduaren 30a - Ander Imaz, gipuzkoar pilotaria.
Egun ezezaguna edo zehaztugabea[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Alaitz Imaz, gipuzkoar segalaria.
- Amaia Iraundegi, gipuzkoar aktorea.
- Amaiur Blasco, lapurtar idazlea.
- Ane Garcia Lopez, gipuzkoar itzultzaile eta abeslaria.
- Ione Basterra, txirrindularitza egokituaren hand bike disziplinako gipuzkoar kirolaria (h. 2019).
- Julen Ibarrola, arabar gazte ekintzailea, errotulki batekin pintaketa bat egin eta terrorismoa goratzeagatik gartzelaratua.
- Lore Zumeta, gipuzkoar matematikaria.
- Malen Amenabar, bizkaitar bertsolaria eta artista.
- Nerea Ibarzabal, bizkaitar bertsolari eta kazetaria.
Heriotzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtarrila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Urtarrilaren 1a - Julia Klaudia Gabilondo, bizkaitar idazlea (j. 1902).
- Urtarrilaren 1a - Cesar Romero, estatubatuar aktorea (j. 1907).
- Urtarrilaren 2a - Rafael Altsua, gipuzkoar futbolaria, eraila (j. 1923).
- Urtarrilaren 12a - Samuel Bronston, besarabiar jatorriko estatubatuar zinema ekoizlea (j. 1908).
- Urtarrilaren 14a - Federica Montseny, Madrilen jaiotako kataluniar anarkista eta idazlea (j. 1905).
- Urtarrilaren 14a - Delio Rodríguez, galiziar txirrindularia (j. 1916).
- Urtarrilaren 15a - Georges Cziffra, hungariar piano jotzailea (j. 1921).
- Urtarrilaren 17a - Chung Il-kwon, Hego Koreako politikari, diplomazialari eta soldadua (j. 1917).
- Urtarrilaren 20a - Ľubor Kresák, eslovakiar astronomoa (j. 1927).
- Urtarrilaren 22a - Jean-Louis Barrault, frantziar antzezle eta antzerki-zuzendaria (j. 1910).
- Urtarrilaren 22a - Telly Savalas, estatubatuar aktorea (j. 1922).
- Urtarrilaren 28a - Frank Hardy, australiar idazle eta ezkertiar politiko eta ekinzailea (j. 1917).
- Urtarrilaren 29a - Jakobína Sigurðardóttir, islandiar idazlea (j. 1918).
- Urtarrilaren 30a - Loris Malaguzzi, italiar pedagogoa (j. 1920).
- Urtarrilaren 31 - Pierre Boulle, frantziar idazlea (j. 1912).
Otsaila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Otsailaren 1a - Jean-Paul-Marie Vincent, frantziar apezpikua, Baionako apezpikua izandakoa (j. 1911).
- Otsailaren 2a - Marija Gimbutas, Neolitoko eta Brontze Aroko Europako kulturak ikertu zituen lituaniar-estatubatuar arkeologoa (j. 1921).
- Otsailaren 2a - Otto Kippes, alemaniar apaiz katoliko eta astronomo zaletua (j. 1905).
- Otsailaren 5a - Hermann J. Abs, alemaniar bankaria (j. 1901).
- Otsailaren 6a - Joseph Cotten, estatubatuar aktorea (j. 1905).
- Otsailaren 6a - Jack Kirby, estatubatuar komikigilea, superheroien marrazkigile artean nagusitzat hartua (j. 1917).
- Otsailaren 6a - Luis Alberto Sánchez, peruar poligrafoa, politikaria eta hezitzailea (j. 1900).
- Otsailaren 7a - Witold Lutosławski, poloniar musikagilea, Poloniako XX. mendeko musikagile handientzat hartua (j. 1913).
- Otsailaren 9a - Howard Martin Temin, estatubatuar biologoa, 1975eko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1934).
- Otsailaren 11 - Mercedes Comaposada, espainiar aktibista, Mujeres Libres erakundearen sortzaileetakoa (j. 1901).
- Otsailaren 11 - William Conrad, estatubatuar aktorea (j. 1920).
- Otsailaren 11 - Paul Feyerabend, austriar filosofoa (j. 1924).
- Otsailaren 11 - Vincent Wigglesworth, britainiar entomologoa (j. 1899).
- Otsailaren 14a - Andrei Txikatilo, Rostoveko Harakina, sobietar serieko hiltzailea (j. 1936).
- Otsailaren 23a - Manfredo Tafuri, italiar arkitektoa eta arkitekturaren historialaria (j. 1935).
- Otsailaren 28a - Olivier Alain, frantziar konpositore, organista eta musikologoa (j. 1918).
Martxoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Martxoaren 4a - John Candy, kanadar aktorea (j. 1950).
- Martxoaren 6a - Mélina Mercouri, greziar aktorea (j. 1920).
- Martxoaren 6a - Ken Noritake, japoniar futbolaria (j. 1922).
- Martxoaren 9a - Charles Bukowski, estatubatuar idazlea (j. 1920).
- Martxoaren 9a - Fernando Rey, espainiar zinema, telebista eta antzerkiko aktorea (j. 1917).
- Martxoaren 13a - Cándido Gardoi, Makala, euskal herritar futbolari eta pilotaria (j. 1921).
- Martxoaren 20a - Enrique Molina, espainiar poeta (j. 1930).
- Martxoaren 22a - Walter Lantz, estatubatuar animatzaile, zuzendari eta ekoizlea (j. 1899).
- Martxoaren 23a - Giulietta Masina, italiar aktorea (j. 1921).
- Martxoaren 23a - Álvaro del Portillo, espaniar apezpikua eta Opus Deiko prelatua (j. 1914).
- Martxoaren 28a - Eugène Ionesco, errumaniar jatorriko frantziar idazlea (j. 1909).
- Martxoaren 31 - Léon Degrelle, Belgikako eskuin muturreko buruzagia eta Waffen SS guda-talde nazien valoniar ofiziala (j. 1906).
- Martxoaren 31 - Jose Escobar, kataluniar komikigilea (j. 1908).
- Martxoaren 31 - Henri Gouhier, frantziar idazle eta filosofoa (j. 1898).
Apirila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Apirilaren 1a - Robert Doisneau, frantziar argazkilaria (j. 1912).
- Apirilaren 5a - Kurt Cobain, Nirvana taldeko abeslaria, musikagilea eta gitarra-jotzailea (j. 1967).
- Apirilaren 6a - Juvénal Habyarimana, Ruandako presidentea (j. 1937).
- Apirilaren 6a - Cyprien Ntaryamira, Burundiko presidentea (j. 1955).
- Apirilaren 8a - Marcelino Galatas, eusko-filipinar futbolaria (j. 1903).
- Apirilaren 14a - Bernt Engelmann, alemaniar idazlea (j. 1921).
- Apirilaren 15a - José Antimasberes, El gitanico de Añorbe, nafar kale-dantzari ijito eta nomada (j. 1933).
- Apirilaren 16a - Ralph Ellison, estatubatuar idazlea (j. 1914).
- Apirilaren 17a - Roger Wolcott Sperry, estatubatuar neurobiologoa, 1981eko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1913).
- Apirilaren 21a - Raúl Soldi, argentinar margolaria, Argentinako espresionismoaren ordezkari nagusietako bat (j. 1905).
- Apirilaren 22a - Richard Nixon, Ameriketako Estatu Batuetako 37. Presidentea (j. 1913).
- Apirilaren 30a - Roland Ratzenberger, 1 Formulako austriar pilotua, istripu baten ondorioz (j. 1960).
Maiatza[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Maiatzaren 1a - Ayrton Senna, 1 Formulako brasildar pilotua, aditu askoren ustez Juan Manuel Fangio ondoren izan den handiena (j. 1960).
- Maiatzaren 2a - Louis Calaferte, frantziar eleberrigilea (j. 1928).
- Maiatzaren 2a - Ida Gramcko, venezuelar idazlea (j. 1924).
- Maiatzaren 5a - Bernard Dort, frantziar antzerki-kritikaria (j. 1929).
- Maiatzaren 5a - Mario Quintana, brasildar poeta (j. 1906).
- Maiatzaren 8a - George Peppard, estatubatuar aktorea (j. 1928).
- Maiatzaren 9a - Anni Albers, alemaniar ehungintzako-diseinatzailea, margolaria eta diseinatzailea (j. 1899).
- Maiatzaren 11 - Angel Urrutia Iturbe, nafar poeta, argitaratzaile eta ekintzaile kulturala, Río Arga. Revista navarra de poesía aldizkariaren zuzendaria eta sortzaileetako bat (j. 1933).
- Maiatzaren 17a - Irène Hamoir, belgikar poeta, saiakeragile eta artista, Belgikako surrealismoaren pertsonalitate garrantzitsuenetarikoa (j. 1906).
- Maiatzaren 19a - Jacqueline Bouvier Kennedy, Ameriketako Estatu Batuetako lehen dama (j. 1929).
- Maiatzaren 19a - Luis Ocaña, espainiar txirrindularia, historiako txirrindulari onenetako bat (j. 1945).
- Maiatzaren 21a - Giovanni Goria, Italiako lehen ministroa (j. 1943).
- Maiatzaren 23a - Jon Bilbao Azkarreta, euskal gaien ikertzaile eta bibliografoa (j. 1914).
- Maiatzaren 24a - John Wain, ingeles poeta eta saiakera-idazlea (j. 1925).
- Maiatzaren 29a - Erich Honecker, Alemaniako Errepublika Demokratikoko estatu burua (j. 1912).
- Maiatzaren 30a - Marcel Bich, frantziar enpresa-gizona, Bic Cristal bolalumaren sortzailea (j. 1914).
- Maiatzaren 30a - Juan Carlos Onetti, uruguaiar idazlea (j. 1909).
Ekaina[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Ekainaren 1a - Joaquín Pérez Villanueva, espainiar historialaria (j. 1910).
- Ekainaren 9a - Jan Tinbergen, herbeheretar ekonomialari eta estatistikaria, 1969ko Ekonomiako Nobel Saria (j. 1903).
- Ekainaren 10a - Nils Holmer, suediar hizkuntzalaria (j. 1904).
- Ekainaren 10a - Edward Kienholz, estatubatuar eskultorea (j. 1927).
- Ekainaren 13a - James B. Pollack, estatubatuar astrofisikaria (j. 1938).
- Ekainaren 14a - Henry Mancini, pelikuletarako musika sortzaile estatubatuarra (j. 1924).
- Ekainaren 14a - Marcel Mouloudji, frantziar abeslaria, idazlea eta antzezlea (j. 1922).
- Ekainaren 19a - Lauro Olmo, galiziar idazlea (j. 1922).
- Ekainaren 23a - Juan Antonio Castro Izagirre, gipuzkoar militarra, Espainiako eta Frantziako itsas armadetan aritutakoa (j. 1911).
Uztaila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Uztailaren 2a - Justo Garate, gipuzkoar sendagilea, euskal gaietan aditua eta gaztelaniazko idazlea (j. 1900).
- Uztailaren 3a - Zelma Watson George, afro-amerikar opera-abeslari, musikologo eta diplomatikoa (j. 1903).
- Uztailaren 4a - Juan Gil-Albert, espainiar olerkari eta idazlea (j. 1904).
- Uztailaren 8a - Kim Il-sung, Ipar Koreako buruzagi komunista (j. 1912).
- Uztailaren 9a - Ángel Zuñiga, nafar kazetaria (j. 1911).
- Uztailaren 13a - Santos Begiristain, nafar apaiz katolikoa (j. 1908).
- Uztailaren 14a - Robert Jungk, austriar idazle eta militante ekologista (j. 1913).
- Uztailaren 16a - Julian Seymour Schwinger, estatubatuar fisikaria, 1965eko Fisikako Nobel Saria (j. 1918).
- Uztailaren 17a - Jean Borotra, euskal tenislaria, "Les Quatre Mousquetaires" taldeko kidea (j. 1898).
- Uztailaren 19a - Rudolf Firkušný, txekiar piano-jotzaile eta musikagilea (j. 1912).
- Uztailaren 19a - Ángel Salas, bizkaitar hegazkinlaria, Gerra Zibil garaian aparteko hegazkinlari izandakoa (j. 1906).
- Uztailaren 20a - Paul Delvaux, belgikar margolari surrealista (j. 1897).
- Uztailaren 21a - Pere Calders i Rossinyol, kataluniar idazle eta marrazkigilea (j. 1912).
- Uztailaren 27a - Kevin Carter, hegoafrikar kazetaritza-argazkilaria (j. 1960).
- Uztailaren 27a - Rosa Chacel, espainiar idazlea (j. 1898).
- Uztailaren 29a - Dorothy Crowfoot Hodgkin, britaniar kimikari eta unibertsitateko irakaslea, 1964ko Kimikako Nobel Saria (j. 1910).
Abuztua[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Abuztuaren 4a - Giovanni Spadolini, Italiako 44. lehen ministroa (j. 1925).
- Abuztuaren 6a - Domenico Modugno, italiar abeslaria (j. 1928).
- Abuztuaren 8a - Leonid Leonov, sobietar eleberrigilea (j. 1899).
- Abuztuaren 11 - Atxo Apellaniz, euskal alpinista eta TVEko Al filo de lo imposible saioko kolaboratzailea (j. 1954).
- Abuztuaren 11 - Peter Cushing, ingeles aktorea (j. 1913).
- Abuztuaren 14a - Elias Canetti, austriar-britainiar idazlea, 1981eko Literaturako Nobel Saria (j. 1905).
- Abuztuaren 17a - Jack Sharkey, estatubatuar boxeolaria (j. 1902).
- Abuztuaren 18a - Martin Cahill, Dublin hiriko irlandar kriminal nabarmena (j. 1949).
- Abuztuaren 18a - Richard Laurence Millington Synge, britainiar kimikaria, 1952ko Kimikako Nobel Saria (j. 1914).
- Abuztuaren 19a - Linus Pauling, estatubatuar kimikaria, 1954ko Kimikako Nobel Saria eta 1962ko Bakearen Nobel Saria (j. 1901).
- Abuztuaren 20a - Luis Pedro Peña Santiago, gipuzkoar etnologo eta mendizalea eta Aranzadi Zientzia Elkarteko kide nabarmena (j. 1933).
- Abuztuaren 27a - Roberto Goyeneche El Polaco, euskal jatorriko argentinar tango abeslaria (j. 1926).
- Abuztuaren 28a - Pepita Enbil, gipuzkoar zarzuela, opereta eta opera abeslaria, sopranoa (j. 1918).
- Abuztuaren 30a - Lindsay Anderson, indiar-ingeles antzerki eta zinema zuzendaria (j. 1923).
- Abuztuaren 31 - Lucila Palacios, venezuelar idazlea (j. 1902).
Iraila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Irailaren 7a - Terence Young, britainiar zinema-zuzendaria (j. 1915).
- Irailaren 8a - Juan Alonso, gipuzkoar futbolaria (j. 1927).
- Irailaren 11 - Luciano Sgrizzi, italiar klabe-jotzailea, pianista, musikagilea eta musikologoa (j. 1910).
- Irailaren 11 - Jessica Tandy, estatubatuar aktorea (j. 1909).
- Irailaren 15a - Inazio Sarasua, oriotar patroi eta arraunlari handietako bat, Kontxako 11 Bandera irabazitakoa (j. 1910).
- Irailaren 17a - Karl Popper, austriar jatorriko britainiar filosofoa (j. 1902).
- Irailaren 22a - Maria Carta, sardiniar abeslari eta idazlea (j. 1934).
- Irailaren 23a - Robert Bloch, estatubatuar idazlea (j. 1917).
- Irailaren 23a - Madeleine Renaud, frantziar antzezlea (j. 1900).
- Irailaren 24a - Otto Friedrich Walter, suitzar idazlea (j. 1928).
- Irailaren 27a - Carlos Lleras Restrepo, Kolonbiako presidentea (j. 1908).
- Irailaren 28a - Franco Moschino, italiar moda-diseinatzailea (j. 1950).
- Irailaren 29a - Cheb Hasni, raï estiloko aljeriar egile abeslaria (j. 1968).
- Irailaren 30a - Roberto Eduardo Viola, Argentinako diktadorea (j. 1924).
Urria[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Urriaren 7a - Bruce Cork, estatubatuar fisikaria (j. 1916).
- Urriaren 8a - Manuel Piña, espainiar moda-diseinatzailea (j. 1944).
- Urriaren 12a - Antonio Maria Labaien, euskal idazlea eta politikaria, euskarazko lehen antzerkilaria (j. 1898).
- Urriaren 18a - Max Müller, alemaniar filosofoa (j. 1906).
- Urriaren 19a - Oldrich Cernik, txekoslovakiar politikaria (j. 1921).
- Urriaren 20a - Pedro Diez de Ultzurrun, euskal mediku eta idazlea (j. 1924).
- Urriaren 20a - Burt Lancaster, estatubatuar aktorea (j. 1913).
- Urriaren 24a - Raúl Juliá, puertorricar zinema, telebista eta antzerkiko aktorea (j. 1940).
- Urriaren 25a - Francisco Ynduráin Hernández, nafar hizkuntzalari eta literatura-kritikaria (j. 1910).
Azaroa[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Azaroaren 1a - Richard Krautheimer, alemaniar historialaria (j. 1897).
- Azaroaren 7a - Shorty Rogers, estatubatuar tronpeta-jotzailea eta musikagilea (j. 1924).
- Azaroaren 9a - Teodoro Hernandorena, euskal herritar politikari eta kulturgilea (j. 1898).
- Azaroaren 11 - Elizabeth Maconchy, irlandar jatorriko britainiar musikagilea (j. 1907).
- Azaroaren 12a - Wilma Rudolph, estatubatuar atleta (j. 1940).
- Azaroaren 18a - Cab Calloway, estatubatuar jazz musikaria, abeslaria eta aktorea (j. 1907).
- Azaroaren 21a - Willem Jacob Luyten, herbehereetar-estatubatuar astronomoa (j. 1899).
- Azaroaren 23a - Félix Rotaeta, espainiar aktorea (j. 1942).
- Azaroaren 28a - Jeffrey Dahmer, Milwaukeeko Gizajalea, estatubatuar serieko hiltzailea (j. 1960).
- Azaroaren 28a - Vicente Enrique Tarancón, espainiar kardinala (j. 1907).
- Azaroaren 28a - Venancio Perez, Venancio, Bilboko Athletic Klubeko jokalaria (j. 1921).
- Azaroaren 30a - Guy Debord, frantziar filosofo marxista, idazle eta zinemagilea (j. 1931).
Abendua[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Abenduaren 1a - Maite Luisa Goikoetxea, nafar kazetaria (j. 1946).
- Abenduaren 2a - Reg Sprigg, australiar geologo eta kontserbazionista, Ediacara aztarnategia aurkitzeagatik ezaguna (j. 1919).
- Abenduaren 4 - Julio Ramón Ribeyro, perutar idazlea, XX. mendeko perutar idazle gailenetako bat (j. 1929).
- Abenduaren 6a - Gian Maria Volonté, italiar aktorea (j. 1933).
- Abenduaren 8a - Antônio Carlos Jobim, brasildar musikagile eta piano-jotzailea (j. 1927).
- Abenduaren 8a - Enrique Líster, galiziar militar eta politikari komunista (j. 1907).
- Abenduaren 13a - Antoine Pinay, frantziar industria gizona eta politikaria (j. 1891).
- Abenduaren 13a - Olga Rubtsova, errusiar xake jokalaria (j. 1917).
- Abenduaren 20a - Dean Rusk, estatubatuar politikaria (j. 1909).
- Abenduaren 24a - John James Osborne, ingeles antzerkigile eta aktorea (j. 1929).
- Abenduaren 25a - Pierre Dreyfus, frantziar politikari eta enpresaburua (j. 1907).
Egun ezezaguna edo zehaztugabea[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Víctor Azkona, euskal zinema zuzendari, argazkigile eta gidoigilea (j. 1907).
- Erkki Kairamo, finlandiar arkitektoa (j. 1936).
Nobel saridunak:[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Fisika: Bertram N. Brockhouse, Clifford Glenwood Shull
- Kimika: George Andrew Olah
- Literatura: Kenzaburo Oe
- Medikuntza: Alfred G. Gilman, Martin Rodbell
- Ekonomia: Reinhard Selten, John Forbes Nash, John Harsanyi
- Bakea: Yasser Arafat, Shimon Peres, Yitzhak Rabin
Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Denbora unitateak | ||
---|---|---|
attosegundo • femtosegundo • pikosegundo • nanosegundo • mikrosegundo • milisegundo • segundo
|